Stokrooie - Het is officieel. Ik ben een boomkikkerfotograaf. Voor één dag toch. De locatie van vandaag: ergens tussen het natte gras, de struiken en een flinke portie Limburgse natuur. Mijn schoenen kleuren enkele tinten donkerder. Dat belooft.
Ik heb me voorgenomen om me open te stellen voor zoveel mogelijk soorten fotografie, om te ontdekken en te ervaren. Dus zet ik al mijn bedenkingen en bezwaren even opzij en ga ik vandaag op jacht naar prentjes van piepkleine, felgroene kikkertjes. En, bij gebrek aan kikkers, ook libellen, vliegen, sprinkhanen, langpootmuggen en hoornaars. Maar vooral: muggen. Heel veel muggen. Ik heb geen muggenspray bij me. Een ééndagsboomkikkerfotograaf moet iets overhebben voor zijn uitdaging.
Ik had ook gewoon een terrasje kunnen opzoeken, maar neen, ik wil een boomkikker fotograferen. Een beestje van een paar centimeter groot dat ergens tussen het groen zit en waarschijnlijk totaal niet wakker ligt van mijn fotografische ambities. Welkom in de wondere wereld van de macrofotografie.
Een boomkikker scherp en mooi op de foto krijgen is niet evident. Het beestje is klein, beweegt zoals het een echte klimkikker betaamt en heeft bovendien de vervelende gewoonte om perfect op te gaan in zijn groene omgeving. Focus dus. Letterlijk en figuurlijk.
Verwacht vooral geen oogcontact. De boomkikker is eerder een anti-fotomodel. Zodra je denkt dat je het diertje mooi in beeld hebt, draait het zich doodleuk om. Zijn/haar favoriete pose? Achterwerk richting fotograaf.
Rockster
De boomkikker is eigenlijk een beetje de rockster onder onze kikkers. Felgroen, met een opvallende bruine streep op de flank en goudomrande ogen. Kleine zuignapjes aan vingers en tenen, daarmee klimt hij moeiteloos over bladeren en takken. En zoals het een echte rockster betaamt, heeft hij ook een indrukwekkende stem. Tijdens de voortplantingsperiode kunnen de mannetjes behoorlijk luid van zich laten horen. Een paar boomkikkers die 's avonds tegelijk beginnen te kwaken, hoeven niet onder te doen voor een kleine soundcheck. Alleen ontbreken de gitaren, de roadies en de groupies. Overdag is het allemaal een stuk rustiger. Dan zoeken ze graag een zonnig plekje op rietstengels en bramentakken. En dat is precies waar ik naar op zoek ben.
Eén kikker...
Het is even zoeken, maar als je één kikker ziet, zie je er meer. Dat is de theorie. Aanvankelijk zie ik vooral gras. Veel gras. Nat gras. En grassprietjes. Heel veel grassprietjes. Tot ik plots ergens tussen al dat groen een klein groen bolletje spot. Een boomkikker. En als je eenmaal weet waar je moet kijken, blijken ze inderdaad overal te zitten. De kikkerfamilie ligt gezellig samen te zonnen. Geen stress. Geen haast. Gewoon wat zon pakken en wachten tot de fotograaf weer vertrekt.
Fotostudio in het wild
Voor boomkikkerfotografie heb je geen studio nodig. De natuur levert alles. De achtergrond. Het licht. De modellen. En ook de catering. Want niet alleen kikkers zijn aanwezig. Vliegen, libellen, hoornaars, langpootmuggen en prikkende muggen passeren vrolijk de revue. Vooral die laatste hebben een ongezonde interesse in mijn aanwezigheid. Een spuitbusje met wat antimuggenspul is welkom. Heb ik dat bij me? Uiteraard niet. Dus vandaag ben ik het hapje van de dag in muggenland. Het resultaat is een collectie muggenbeten. De natuur is prachtig. De natuur is puur. De natuur is soms ook gewoon jeuk.
Als er even geen kikkertjes te vinden zijn, is er wel een langpootmug die vrijwillig komt poseren. Het beestje heeft duidelijk geen contract getekend en waarschijnlijk ook geen idee wat een macrolens is. Maar goed. Een fotograaf moet flexibel zijn. Klik. En nog een klik. Plots heb ik een langpootmug in beeld die groter lijkt dan een helikopter. Macro is fantastisch. Je ziet dingen die je met het blote oog nauwelijks opmerkt. Een insect wordt een monster. Een grasspriet wordt een boom. En een boomkikker van vier centimeter krijgt de uitstraling van een natuurdocumentairester. David Attenborough mag bellen.
Beschermd
De Europese boomkikker, Hyla arborea, komt in grote delen van Europa voor. Van West-Europa tot Oost-Europa en de Balkan. Maar het is geen soort die je zomaar overal tegenkomt. Het beestje stelt namelijk nogal wat eisen aan zijn woonomgeving. Zonnige plekken, struiken, ruigte, voldoende insecten en vooral geschikte voortplantingspoelen. Die combinatie wordt steeds schaarser.
Ook in België heeft de soort het niet altijd gemakkelijk gehad. In Vlaanderen verdween de boomkikker in de tweede helft van de vorige eeuw uit verschillende gebieden. Door natuurherstel, het aanleggen van poelen en het verbeteren van leefgebieden zijn sommige populaties opnieuw gegroeid. Onder andere in Limburg en West-Vlaanderen zijn er nog belangrijke populaties. De boomkikker is niet zomaar een groen fotomodel. Het is een streng beschermde soort. Kijken en fotograferen mag. De kikker vangen, verstoren of zijn leefgebied beschadigen uiteraard niet. Dat kleine groene kikkertje is het levend bewijs dat natuurherstel kan werken. En dat vind ik nog mooier dan de foto.
Macro
Het blijft bijzonder. Je hoeft niet altijd naar Afrika, Costa Rica of de Amazone om bijzondere dieren te fotograferen. Soms ligt het exotische gewoon tussen het Vlaamse gras. Je moet het alleen zien. Of beter: leren kijken. Want dat is wel het leukste aan macrofotografie. De wereld die je normaal achteloos voorbijloopt, zit plots vol leven. Een libelle die op een grasspriet landt. Een langpootmug die eruitziet alsof hij net uit een sciencefictionfilm is ontsnapt. Een hoornaar die je liever niet té dichtbij hebt. En ergens tussen dat alles zit een boomkikker rustig te wachten.
Geduld
Voor de fotografen onder ons: een macrolens is natuurlijk ideaal. Ik heb mijn boomkikkerfoto’s gemaakt met een 100 mm macro. Daarmee kan ik voldoende afstand houden en toch een klein onderwerp mooi groot in beeld brengen. De instellingen? Geen hogere wiskunde. Een voldoende snelle sluitertijd om beweging te vermijden, een diafragma dat een bruikbare scherptediepte geeft en de ISO blijft vandaag op automatisch. Maar eerlijk? De belangrijkste instelling is niet die op de camera. Het is de instelling van de fotograaf.
Geduld. Veel geduld. En bereid zijn om met je buik in het natte gras te gaan liggen. Laag bij de grond. Want hoe lager je gaat, hoe interessanter de foto's worden. Een boomkikker van bovenaf fotograferen is leuk. Maar wanneer je bijna oog in oog met het beestje ligt, verandert alles. De achtergrond wordt een zachte groene waas. Het kikkertje krijgt karakter en plots lijkt dat kleine dier een hoofdrolspeler. Een beetje zoals bij rock-'n-roll. Het podium ligt laag. De spot staat goed. De artiest wacht. En de fotograaf ligt plat. Alleen de groepsfoto ontbreekt nog.
Missie geslaagd!
Na een tijdje is mijn geheugenkaart aardig vol. Mijn knieën zijn wat minder enthousiast. Mijn schoenen zijn nog altijd nat. En mijn armen hebben ondertussen een interessante relatie opgebouwd met de plaatselijke muggenpopulatie. Maar ik heb foto's. En vooral: ik heb opnieuw een stukje natuur gezien dat ik anders gewoon voorbij was gelopen. Dat is voor mij de essentie van fotografie. Niet alleen mooie beelden maken. Maar ergens gaan staan, zitten of desnoods plat op je buik gaan liggen en écht kijken. Naar iets kleins. Iets groens. Iets dat waarschijnlijk al die tijd naar mij heeft zitten kijken en zich afvroeg waarom die rare mens daar in het gras lag.
Geheugenkaart gevuld, schoenen doorweekt en muggen gevoederd. Kortom: missie geslaagd. De boomkikker mag van mij gerust nog eens terugkomen. Maar volgende keer neem ik wel muggenspray mee. Rock-'n-roll heeft tenslotte ook zijn grenzen.
Reactie plaatsen
Reacties